Yağmur Suyu Bitkiler İçin Nasıl Biriktirilir? Toplama ve Kullanma

Bitki Hocam rehberi

Yağmur suyu biriktirme bitki bakımının en ucuz ve en etkili numaralarından biridir: klor, kloramin ve florür içermez, doğal olarak yumuşaktır ve hafif asidik pH’ıyla çoğu saksı bitkisinin köküne musluk suyundan daha uygundur. Balkonda birkaç kap ya da yağmur oluğuna bağlı tek bir varil bile evdeki bitkilerin haftalarca su ihtiyacını karşılar.

Bu rehberde önce kısa cevabı, ardından yağmur suyunun neden daha iyi olduğunu, suyu balkondan ve oluktan nasıl toplayacağınızı, ilk yağmurun neden atlanması gerektiğini, biriktirdiğiniz suyu yosunlanmadan ve sivrisinek üretmeden nasıl saklayacağınızı ve hangi bitkilerin bu suyu özellikle sevdiğini adım adım bulacaksınız.

Yağmur suyu biriktirmenin bitkiye kazandırdıkları

Yağmur suyu neden musluk suyundan daha iyi?

Şebeke suyu, mikrop üremesini önlemek için klor ya da kloramin ile dezenfekte edilir; ayrıca bölgeye göre florür ve yüksek kireç (kalsiyum-magnezyum) içerir. Bu maddeler insan için sorun değildir ama bir saksının küçük kapalı ortamında birikir. Kloramin, kloru aksine bir gece dinlendirmekle uçmaz; kireç toprağın pH’ını yükseltir ve zamanla yüzeyde beyaz bir kabuk bırakır; florür ise kalatea, drasena ve kurdele çiçeği gibi türlerde yaprak uçlarını kahverengiye çevirir.

Yağmur suyunda bunların hiçbiri yoktur. Havadaki karbondioksiti çözerek hafif asidik (yaklaşık pH 5,6) hale gelir ki bu, çoğu iç mekan bitkisinin doğal olarak tercih ettiği aralıktır. Şimşekli sağanaklarda atmosferdeki azotun bir kısmı nitrata dönüşüp suya karışır; bu yüzden iyi bir yağmurdan sonra bahçe ve saksı bitkilerinin gözle görülür biçimde canlandığını fark edersiniz. Farklı su türlerini karşılaştırmak için bitkiler hangi suyla sulanmalı ve musluk suyunun bitkilere zararı yazıları işinizi kolaylaştırır.

Yağmur suyunu evde nasıl toplarsınız?

Balkonda ya da bahçede toplama için tek bir doğru yöntem yok; alanınıza göre üçünden birini seçin:

1. Açık kapla doğrudan toplama

En basiti: yağmur başlayınca geniş ağızlı bir kova, leğen ya da saksı altı tabağını balkonun açık kısmına koymaktır. Ağzı geniş kaplar daha çok su toplar. Kısa bir sağanakta bile 30-40 cm çapında bir leğen birkaç litre su biriktirir; bu da 8-10 orta boy saksıyı bir tur sulamaya yeter.

2. Yağmur oluğuna varil bağlama

Müstakil ev ya da bahçesi olanlar için en verimli yöntem, çatı oluğunun ineceğine (dikey boru) bir yağmur varili yerleştirmektir. Çatının tamamı bir toplama yüzeyi olduğu için 1 mm yağış bile onlarca litre su demektir. Varilin üstü mutlaka kapalı, giriş ağzı ince tülle örtülü olmalı; altına musluk taktırırsanız kovaya doldurmak kolaylaşır.

3. Branda / gerdirilmiş naylon

Bahçede oluk yoksa, köşelerinden gerilip ortası bir kaba akacak şekilde eğimli tutturulan temiz bir branda geniş bir yağmuru tek noktada toplar. Geçici ama etkili bir çözümdür.

İlk yağmuru atlayın: “ilk akış” kuralı

Uzun kurak bir dönemin ardından yağan ilk yağmur, çatıdaki ya da balkondaki tozu, is birikintisini, poleni ve kuş pisliğini yıkayarak akar. Bu ilk suyu toplarsanız kabınıza kirli, organik yüklü bir sıvı dolar ve saklarken çabuk kokuşur. Bu yüzden çatıdan gelen ilk 5-10 litreyi (yaklaşık ilk 10-15 dakikayı) toplama kabına yönlendirmeden akıtın; asıl temiz suyu bundan sonra biriktirin. Hazır yağmur varillerinde bu işi otomatik yapan “first flush” saptırıcıları bulunur, ama elle de kolayca uygulanır.

Biriktirdiğiniz suyu nasıl saklarsınız?

Yağmur suyunun tek zayıf noktası saklama koşuludur; doğru saklandığında aylarca bozulmaz. Üç kural yeterli:

• Koyu renkli, ışık geçirmeyen kap kullanın. Şeffaf pet şişede güneş gören su birkaç günde yeşil yosun tutar. Koyu renk kap yosunu aç bırakır.
• Ağzını sık tülle veya kapakla örtün. Açık duran durgun su, sivrisineğin yumurta bıraktığı ilk yerdir. İnce tül su girişine izin verir ama sineği dışarıda tutar.
• Serin ve gölge bir yerde tutun. Sıcak, güneşli köşe hem yosunu hem bakteriyi hızlandırır.

Bu koşullarda su berrak ve kokusuz kaldığı sürece güvenle kullanın. Bulanıklaşır, kötü kokar ya da yüzeyinde film oluşursa dökün. Suyu bir hafta içinde tüketmek en idealidir, ama örtülü ve gölgede tutulan bir varil çoğu zaman haftalarca dayanır.

Yağmur suyunu bitkilerde doğru kullanma

Depodan aldığınız su balkonda çok soğumuş olabilir. Buz gibi suyu doğrudan vermek kökleri şoke edip büyümeyi yavaşlatır; bu yüzden sulamadan önce suyu bir süre oda sıcaklığına gelmesi için içeride bekletin. Ayrıntı için soğuk suyla sulamanın zararı yazısına bakın.

Miktar ve sıklık, su türü değişse de aynı kalır: toprağın üst 2-3 santimi kuruduğunda, su saksının altından akana kadar verin ve tabakta biriken suyu dökün. Yağmur suyu yumuşak olduğu için toprakta tuz biriktirmez; yine de gereğinden fazla vermek her suda olduğu gibi kök çürümesine yol açar. Doğru ölçü ve zamanlama için ne kadar su verilir ve ne zaman sulanır rehberleri yol gösterir. Tatilde biriktirdiğiniz suyu değerlendirmek isterseniz tatilde sulama yöntemleriyle birleştirebilirsiniz.

Yağmur suyunu en çok seven bitkiler

Her bitki yağmur suyundan fayda görür, ama bazıları musluk suyunda gerçekten zorlanır ve yağmur suyuyla belirgin biçimde düzelir:

• Etçil bitkiler (Venüs sinekkapanı, drozera, nepenthes): Musluk suyundaki mineraller bu bitkiler için zehir gibidir; neredeyse yalnızca yağmur ya da saf su ister.
• Orkideler: Yumuşak, hafif asidik su köklerine çok uygundur; orkide sulama rutininde belirgin fark yaratır.
• Kalatea, maranta, drasena, kurdele çiçeği: Florüre duyarlıdırlar; yağmur suyu kahverengi yaprak uçlarını azaltır.
• Azalya, ortanca, yaban mersini: Asitsever türlerdir; yağmur suyunun düşük pH’ı renk ve gelişimlerini destekler.
• Eğreltiler ve nem seven türler: Yumuşak su yaprak kenarlarında kavrulmayı azaltır; nem seven bitkilerin sulaması ile birlikte düşünün.

Dayanıklı yeşilliklerde (paşa kılıcı, zamioculcas, sukulentler) fark daha küçüktür, ama salon bitkilerini sularken yine de yağmur suyu toprakta tuz biriktirmediği için uzun vadede avantaj sağlar.